Pierwsza niedziela Adwentu nie stawia nas jeszcze przy żłóbku. Stawia nas przed pytaniem: czy w codziennym pośpiechu potrafimy usłyszeć Boga? Izajasz widzi Pana otoczonego serafinami i słyszy pieśń o Jego świętości. Wobec tej światłości nie chwali się własną doskonałością. Uznaje prawdę o sobie: jego wargi są nieczyste. Wtedy ogień z ołtarza dotyka jego ust. Dopiero człowiek oczyszczony może odpowiedzieć na wezwanie: „Oto ja, poślij mnie” (Iz 6,8).

To ważna intuicja prawosławia: życie duchowe nie zaczyna się od przekonania, że jesteśmy lepsi od innych, lecz od pokory i metanoi — przemiany umysłu i serca. Nie zbawiamy się sami. Bóg daje łaskę, a człowiek może z nią współdziałać, odpowiadając wolnością, modlitwą i czynem. Ogień Izajasza zapowiada oczyszczenie, którego pełnię otrzymujemy w Chrystusie; w życiu Kościoła prowadzi nas ono ku Eucharystii, pokucie i pojednaniu.
Św. Grzegorz Teolog, mówiąc o rozżarzonych węglach z wizji Izajasza, prosi, aby „rozpalały i oczyszczały nasze umysły” (tłum. własne z angielskiego; Mowa 45, 16). Obraz ten uczy, że Boży ogień nie jest jedynie groźbą: jest również lekarstwem na pychę, obojętność i przyzwyczajenie do grzechu
W Ewangelii według Jana dwaj uczniowie słyszą świadectwo Jana Chrzciciela i ruszają za Jezusem. Pan odwraca się i pyta: „Czego szukacie?” (J 1,38). Nie pyta dlatego, że nie zna ich serc. Daje im przestrzeń, aby sami nazwali pragnienie. Następnie zaprasza: „Chodźcie, a zobaczycie” (J 1,39). Wiara nie jest tylko zbiorem wiadomości o Bogu. Jest wejściem w relację, w której poznajemy Chrystusa, przebywając z Nim.
Św. Jan Chryzostom wyjaśnia, że Jezus pyta uczniów, aby uwolnić ich od lęku i dodać im odwagi (Homilia 18 do Ewangelii Jana; parafraza). Zwraca też uwagę, że Chrystus przyjmuje ich jak przyjaciół. Oto dobra nauka dla rodzin i wspólnot: prowadzenie do wiary nie polega na upokarzaniu i przymusie, lecz na świadectwie, cierpliwej rozmowie i zaproszeniu.
Andrzej prowadzi do Jezusa swego brata Szymona. Filip mówi Natanaelowi: „Chodź i zobacz” (J 1,46). W ten sposób wiara rozchodzi się od osoby do osoby. Nie trzeba mieć odpowiedzi na każde pytanie, aby uczynić dobro. Wystarczy samemu iść ku Chrystusowi i nie zasłaniać Go własną osobą.
Apostoł Jakub porównuje wierzącego do rolnika, który czeka na plon i deszcz (Jk 5,7). Nie może przyspieszyć pór roku, ale może przygotować ziemię. Podobnie chrześcijanin nie rozporządza czasem Boga. Może jednak uprawiać własne serce: przebaczać, powstrzymać osąd, modlić się i uczciwie wykonywać codzienne obowiązki. Jakub ostrzega też przed szemraniem jednych przeciw drugim (Jk 5,9). Czas oczekiwania sprawdza więc nie tylko naszą pobożność, ale sposób, w jaki traktujemy ludzi.
Św. Jan Chryzostom, objaśniając cierpliwość oczekiwania na Pana, łączy ją z gotowością znoszenia trudności i wytrwałością w miłości (Homilia 5 do 2 Tesaloniczan; parafraza). Prawdziwy post adwentowy nie sprowadza się zatem do ograniczenia jedzenia. Ma osłabiać egoizm, a wzmacniać miłosierdzie. Bez miłości post może stać się tylko ćwiczeniem samodyscypliny.
W teologii prawosławnej oczekiwanie na Narodzenie Pańskie ma wymiar głębszy niż wspomnienie wydarzenia historycznego. Odwieczny Syn Boży przyjmuje prawdziwe człowieczeństwo, aby uzdrowić naszą naturę i otworzyć drogę do uczestnictwa w życiu Bożym. Nazywamy to przebóstwieniem (theosis): człowiek nie staje się Bogiem co do istoty, lecz przez łaskę zostaje zjednoczony z Bogiem, nie tracąc własnej osoby ani wolności.
Św. Atanazy Wielki ujął tę tajemnicę słowami: „On stał się człowiekiem, abyśmy zostali przebóstwieni” (O wcieleniu Słowa, 54,3; tłum. własne). Dlatego Adwent jest szkołą otwierania serca na łaskę. Chrystus nie przychodzi jedynie poprawić nasze zachowanie. Przychodzi przemienić całe nasze życie — myśli, pragnienia, więzi i wybory.
Czytanie jutrzni z Mt 28,1–9 przypomina, że chrześcijańskie oczekiwanie nie jest smutnym wypatrywaniem nieznanej przyszłości. Ten, na którego czekamy, jest Panem ukrzyżowanym i zmartwychwstałym. Kobiety słyszą wezwanie, aby nie ulegać lękowi, i biegną z wieścią o pustym grobie. Wschodnia duchowość patrzy na Wcielenie w świetle Paschy: Ten, który przychodzi w pokorze, zwycięża śmierć i daje światu nadzieję.
Zanim ocenisz drugiego człowieka, nazwij przed Bogiem jedną własną słabość i poproś o uzdrowienie.
Codziennie poświęć kilka minut na modlitwę Jezusową: „Panie Jezu Chryste, Synu Boży, zmiłuj się nade mną”.Zrób pierwszy krok do zgody: zadzwoń, przeproś albo zrezygnuj z odwetu.
Niech post ma konkretny owoc: pomóż komuś samotnemu, choremu lub potrzebującemu.
Zapytaj wieczorem: „Czego dziś naprawdę szukałem — Chrystusa czy tylko własnej wygody?”
Bóg pyta Izajasza: „Kogo mam posłać?”. Jezus pyta uczniów: „Czego szukacie?”. Apostoł Jakub wzywa: „Umocnijcie serca”. Te trzy głosy tworzą jedną drogę. Najpierw stajemy w prawdzie, następnie idziemy za Chrystusem, a potem cierpliwie wydajemy owoce miłości. Nie odkładajmy nawrócenia do świąt. Adwent zaczyna się wtedy, gdy dzisiaj odpowiadamy Bogu swoim życiem.
Panie Jezu Chryste, oczyść nasze serca, naucz nas rozpoznawać Twój głos, daj cierpliwość w próbach i odwagę czynienia dobra. Niech nasze domy staną się miejscem pokoju, przebaczenia i żywej wiary. Amen.
Dodaj komentarz